Herstelwet niet in overeenstemming met Europees recht (I)

De Hoge Raad oordeelt dat niet alleen de voor de jaren 2017 t/m 2022 geldende wettelijke box 3-regeling, maar ook de Herstelwet in strijd is met het Europees recht in combinatie met de bescherming van het eigendomsrecht, in gevallen waarin het forfaitaire rendement uit hoofde van de Herstelwet hoger is dan het werkelijke rendement. 

Dit geldt ook bij geringe verschillen en ongeacht of de Herstelwet tot een hoger of lager berekend voordeel uit sparen en beleggen heeft geleid. Dit over de Herstelwet gegeven oordeel geldt volgens de Hoge Raad eveneens voor de op 1 januari 2023 in werking getreden Overbruggingswet box 3.

De Hoge Raad geeft ook aan dat bij de bepaling van het werkelijke rendement niet alleen de gerealiseerde, maar ook de ongerealiseerde waardemutaties moeten worden meegenomen. Bij de vaststelling van het werkelijke rendement dient het gehele vermogen inclusief de banktegoeden in aanmerking te worden genomen, zonder aftrek van het heffingvrije vermogen en zonder aftrek van kosten (uitgezonderd rente op schulden). Daarom is niet juist om alleen het rendement op de VvE-reserves in aanmerking te nemen. Er wordt geen rekening gehouden met de positieve en negatieve rendementen in andere jaren. Het rechtsherstel dient in te houden dat de belastingaanslag zover wordt verminderd dat alleen nog belasting in box 3 wordt geheven over het lagere werkelijk rendement. De belastingplichtige moet aantonen dat zijn werkelijk rendement lager is dan het forfaitair bepaalde rendement.

Voorts oordeelt de Hoge Raad dat voor een rentevergoeding over teveel betaalde box 3-belasting alleen plaats is indien het bedrag van de wettelijke rente meer bedraagt dan het terug te betalen bedrag. In andere gevallen hoeft geen rente te worden vergoed.